
Sankcja kredytu darmowego: na czym polega i kiedy może mieć zastosowanie
Które obowiązki informacyjne banku mają znaczenie dla sankcji, jaki obowiązuje termin i od czego zacząć ocenę umowy.
Sześć zagadnień, od podstawy prawnej po termin. Wybierz kafel, żeby przeczytać pełny opis.
Sankcja kredytu darmowego to uprawnienie kredytobiorcy przewidziane w art. 45 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Jeżeli kredytodawca naruszył obowiązki wskazane w tym przepisie, konsument zwraca wyłącznie kapitał, bez odsetek i bez innych kosztów kredytu. Oznacza to, że prowizja, opłata przygotowawcza, koszt ubezpieczenia powiązanego z kredytem i odsetki przestają być należne, a to, co już zapłacono z tych tytułów, podlega rozliczeniu.
Ustawa stosuje się do umów kredytu konsumenckiego zawartych z konsumentem, a więc poza działalnością gospodarczą i zawodową. Obejmuje kredyty gotówkowe, konsolidacyjne, ratalne, a także pożyczki i kredyty odnawialne w rachunku, o ile mieszczą się w ustawowych granicach kwotowych. Kredyt hipoteczny na cele mieszkaniowe podlega odrębnej ustawie z 23 marca 2017 r., która przewiduje własne rozwiązania.
Katalog uchybień z art. 45 obejmuje między innymi brak wymaganych elementów umowy wskazanych w art. 30 ustawy. Chodzi o oznaczenie stron, rodzaj kredytu, czas obowiązywania umowy, całkowitą kwotę kredytu, terminy i sposób wypłaty, stopę oprocentowania wraz z warunkami jej zmiany, rzeczywistą roczną stopę oprocentowania i całkowitą kwotę do zapłaty, zasady spłaty, informację o innych kosztach, skutki braku płatności oraz pouczenie o prawie odstąpienia od umowy i o prawie do wcześniejszej spłaty.
Spory najczęściej dotyczą sposobu obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania i całkowitej kwoty do zapłaty. Powtarzającą się kwestią jest doliczanie do podstawy oprocentowania kredytowanych kosztów, czyli naliczanie odsetek od prowizji lub składki ubezpieczeniowej finansowanej z kredytu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wypowiadał się o obowiązkach informacyjnych z dyrektywy 2008/48/WE w sprawach C-377/14 Radlinger, C-42/15 Home Credit Slovakia i C-714/22, a orzecznictwo krajowe odwołuje się do tych rozstrzygnięć.
Uprawnienie wykonuje się przez pisemne oświadczenie złożone kredytodawcy. Art. 45 ust. 5 ustawy wiąże je z terminem: uprawnienie wygasa po roku od dnia wykonania umowy. Wykładnia pojęcia wykonania umowy bywa przedmiotem sporu, dlatego przy kredytach spłaconych termin wymaga ustalenia w pierwszej kolejności, zanim rozważy się dalsze kroki.
Nie każde uchybienie prowadzi do sankcji, a część zagadnień pozostaje w orzecznictwie niejednolita. Ocena polega na zestawieniu treści konkretnej umowy z wymaganiami ustawy i na sprawdzeniu, czy stwierdzone naruszenie mieści się w katalogu z art. 45. Dlatego rozmowę o sprawie zaczynamy od dokumentów, a nie od zapowiedzi wyniku.

Kogo może dotyczyć
Osób, które jako konsumenci zawarły umowę kredytu gotówkowego, konsolidacyjnego lub ratalnego, a także pożyczki mieszczącej się w zakresie ustawy o kredycie konsumenckim. Sankcja może dotyczyć kredytów spłacanych obecnie, a w granicach terminu z art. 45 ust. 5 także spłaconych. Poza zakresem pozostają kredyty zaciągnięte na cele związane z działalnością gospodarczą oraz kredyty hipoteczne, do których stosuje się odrębne przepisy. O tym, czy są podstawy, decyduje treść konkretnej umowy wraz z załącznikami.
Każdą sprawę zaczynamy od dokumentów. Dopiero po ich analizie proponujemy dalsze kroki.
Zestawiamy treść umowy z wymaganiami art. 30 ustawy: całkowita kwota kredytu, rzeczywista roczna stopa oprocentowania, całkowita kwota do zapłaty, zasady zmiany oprocentowania, koszty i pouczenia. Sprawdzamy też, czy koszty kredytowane doliczono do podstawy naliczania odsetek.
Ustalamy, kiedy umowa została wykonana i ile czasu pozostaje na złożenie oświadczenia z art. 45 ust. 5. Przy kredytach spłaconych to pierwsza rzecz do sprawdzenia, bo przesądza o dalszych krokach.
Mówimy, czy widzimy naruszenie mieszczące się w katalogu z art. 45 i jakie są realne scenariusze. Jeżeli podstaw nie widzimy, mówimy to wprost, zamiast prowadzić sprawę bez szans.
Przygotowujemy i składamy pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji wraz z uzasadnieniem wskazującym konkretne uchybienia i z rozliczeniem kwot.
Po złożeniu oświadczenia prowadzimy korespondencję z kredytodawcą. Część spraw kończy się na tym etapie, bez postępowania sądowego.
Jeżeli bank nie uzna roszczenia, przygotowujemy pozew i reprezentujemy Państwa przed sądem, a w razie potrzeby także w drugiej instancji.
Sprawy o sankcję kredytu darmowego dla mieszkańców Piły i powiatu pilskiego trafiają zwykle do Sądu Rejonowego w Pile, a przy wyższej wartości przedmiotu sporu do Sądu Okręgowego w Poznaniu. O właściwości decyduje kwota roszczenia i rodzaj umowy, dlatego ustalamy ją po analizie dokumentów.
Umowę można przesłać do wstępnej analizy bez wizyty w kancelarii. Jeżeli sprawa nadaje się do prowadzenia, na spotkanie zapraszamy do siedziby przy al. Powstańców Wielkopolskich 164 w Pile. Prowadzimy też sprawy klientów z Chodzieży, Wągrowca, Złotowa, Trzcianki i Czarnkowa.

Które obowiązki informacyjne banku mają znaczenie dla sankcji, jaki obowiązuje termin i od czego zacząć ocenę umowy.

Czym różnią się te pojęcia i co dla kredytobiorców zmieniła uchwała Sądu Najwyższego z kwietnia 2024 r.

Urządzenia przesyłowe na prywatnym gruncie mogą uzasadniać roszczenia właściciela. Co warto sprawdzić na początku.
Kontakt
Analiza umowy jest punktem wyjścia do każdej dalszej decyzji. Po jej wykonaniu powiemy, czy widzimy podstawy do działania.
Telefon
Adres
al. Powstańców Wielkopolskich 164, 64-920 Piła
Piła